greenbiznes.pl, wykorzystuje pliki cookies, m.in. w celach statystycznych, reklamowych i dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia służące do obsługi cookies w przeglądarce internetowej. Jeśli kontynuujesz przeglądanie naszych stron bez zmian tych ustawień, przyjmujemy, że wyrażasz zgodę na użycie tych plików.By dowiedziec sie wiecej o naszej polityce, mozesz sprawdzic nasz regulamin.

od 3BL do ZERA

Ban Ki-moon sekretarz generalny ONZ powiedział, że stary model rozwoju ekonomicznego to „globalny pakt samobójstwa”. Wielu twierdzi, że tak nie jest, a mają temu m.in. służyć wdrażane na całym świecie programy odpowiedzialnego biznesu. John Elkington, guru światowej odpowiedzialności społecznej i środowiskowej przedsiębiorstw, twierdzi, że to za mało. Celem musi być ZERO.

John Elkinton, jest uważany za światowy autorytet odpowiedzialności korporacyjnej i zrównoważonego rozwoju. Według badania „Top 100 CSR leaders” z 2009 roku, jest czwartą (po Alu Gore, Baracku Obamie i Anicie Roddick) postacią światowych liderów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw. Jest założycielem i Prezesem firmy doradczej  Volans, był także współzałożycielem w 1987 roku firmy SustainAbility (mówi się, że właśnie nazwa firmy dała początek pojęciu powszechnie używanemu w anglojęzycznym świecie na zrównoważony rozwój przedsiębiorstw). W 1997 roku w książce Cannibals with Forks: the Triple Bottom Line of 21st Century Business stworzył i opisał koncepcję Triple Bottom Line znaną także jako 3P (People, Planet, Profit).

Ideą Triple Bottom Line było to, że biznes i inwestorzy powinni mierzyć wydajność za pomocą nowego zestawu wskaźników:  gospodarczych, społecznych i środowiskowych. Mierzyć wartości dodane lub zniszczone w procesie tworzenia bogactwa. To założenie odegrało kluczową rolę w kształtowaniu takich przedsięwzięć jak Global Reporting Initiative (GRI) czy Dow Jones Sustainability Index (DJSI).

Mimo to, już w 2001 roku Elkington uważa, że jeżeli prawdziwy zrównoważony rozwój ma zostać osiągnięty przy przewidywanej globalnej populacji 9-10 miliardów ludzi jeszcze w tym stuleciu, to należy uruchomić falę twórczej destrukcji i rekonstrukcji podejścia. To zwiastowało wysiłki mające na celu wyjście poza Triple Bottom Line, do form tworzenia bogactwa, które stanowi połączenie profitu i pewnych rodzajów wartości ukrytych w koncepcji zrównoważonego rozwoju.

Teraz  Elkington skupił się na tym co duże firmy mogą zrobić, aby przyspieszyć sprawę zrównoważonego rozwoju, co przedsiębiorcy robią i co mogą zrobić (mając odpowiednie wsparcie). Skupił się na możliwych scenariuszach rozwoju kapitalizmu, biorąc pod uwagę stojące przed nami zagrożenia.Największe, najbardziej pilne wyzwania ZR (według badania przeprowadzonogo w 2011 roku przez SustainAbility GlobeScan)

Problem

Przy obecnym globalnym poziomie produkcji, każdy dolar wytworzonej wartości wytwarza 768 gramów dwutlenku węgla. Według organizacji Carbon War Room, jeśli chcemy doprowadzić do stabilizacji globalnego klimatu emisje te muszą zostać obniżone do zaledwie sześciu gramów…

Rosnący kryzys energii, żywności, wody i klimatu uzupełniony o kłopoty z długami publicznymi i bieżącej zmienności w globalnej gospodarce są ze sobą powiązane. Nie jest to już jedynie wyzwanie a poważny systemowy, wielopłaszczyznowy problem.

Dowody wskazują, że większość prezesów i innych członków globalnych C-suite do tej pory nie rozumie charakteru i skali nadchodzących zagrożeń. Świat 9 miliardów ludzi będzie wymagał gruntownych zmian w naszym sposobie myślenia, zachowania, kultury i ogólnie: paradygmatów. Ludzie (a tym samym firmy) są słabo wyposażeni w skuteczne myślenie długoterminowe i osłabia to wiele aspektów współczesnego kapitalizmu. Jest to poważny problem, jeśli chodzi o wypracowanie rozwiązań dostosowujących kapitalizm do wyzwań 21 wieku.

Równoległym problemem jest to że wielu prezesów globalnych firm myśli, że włączyli już w swoich firmach zrównoważony rozwój (uważa tak 81% 0f 766 CEO ankietowanych przez Accenture dla UN Global Compact). Często jednak jest to jakaś forma corporate citizenship oraz odpowiedzialności społecznej i środowiskowej, a nie fundamentalnych zmian w swoich modelach biznesowych. Znalezienie się CSR w mainstreamie niestety przynosi rozcieńczenie zasad. Jest to zagrożenie nie tylko dla firm, ale także dla państw, a nawet cywilizacji w czasie, gdy nauka sugeruje, że wyzwania, takie jak zmiany klimatyczne są na krawędzi wybuchu.

 Nacisk społeczny w czasie (źródło: SustainAbility)Kiedy w 2010 roku zostało opublikowane badanie Accenture, Elkington wraz zespołem uruchomili trzy projekty mające na celu przeciwdziałanie ogólnemu samozadowoleniu. Były one zbudowane w oparciu o pierwsze badanie firmy Volans opublikowane w 2009 roku, The Phoenix Economy: 50 Pioneers in the Business of Social Innovation.

Pierwszym z nowej fali projektów był raport opublikowany pod koniec 2011 roku pod nazwą Future Quotient. Drugim jest forum, nazwane  Breakthrough Capitalism (najbliższy planowany na 29 maja). Forum to seria spotkań podczas tych spotkań uczestnicy będą mówić o przyszłości kapitalizmu, ale zamiast używać przymiotników takich jak "odpowiedzialny" lub "etyczny", zastanowią się w jaki sposób dokonać przełomu w podejściu do kapitalizmu uwzględniając wytyczne i scenariusze przewidziane przez ekonomistów takich jak Nikołaj Kondratiev i Joseph Schumpeter.

Czas Zeronautów
Trzecim projektem jest książka, Zeronauci: Przełamanie bariery zrównoważonego rozwoju (The Zeronauts: Breaking the Sustainability Barrier), która ma za zadanie dookreślenie jak powinny wyglądać odpowiedzialne przedsiębiorstwa. Jak pisze sam Elkington, chodzi w niej o to, że podobnie jak piloci myśliwców uderzyli w barierę dźwięku w późnych latach 40, taki i my teraz rozbijamy się o różne aspekty "Barier Zrównoważonego Rozwoju" (np. tzw. Oil Peak, dostęp do wody, odławianie). Wielu uważało, że bariera dźwięku jest niezniszczalna, ale tak nie było. Tak samo sprawa ma się do barier zrównoważonego rozwoju. Zaletą ZERA  jako koncepcji zarządzania jest to, że może to być jak japoński Kōan, wywołując zmianę sposobu myślenia i funkcjonowania.

4-etapowy proces został przedstawiony jako następująca po sobie zmiana na poziomie:

  • sposobu myślenia
  • zachowania
  • kultury
  • paradygmatu (obejmującym całość)

Zeronauci to model działania biznesu, rządu i społeczeństwa w przyszłości, który popycha innowatorów, przedsiębiorców, intraprenersów, inwestorów, decydentów i nauczycieli w kierunku zera w takich dziedzinach, jak emisja dwutlenku węgla, odpady, szkodliwe substancje, pandemie, ubóstwo i rozprzestrzenianie broni masowego rażenia.

Zeronauta to:

  • Wynalazca, innowator, przedsiębiorca, intraprener, inwestor, menadżer lub nauczyciel, który sprzyja tworzeniu bogactwa starając się zmniejszać niekorzystne skutki środowiskowe, społeczne i ekonomiczne do zera.
  • Ktoś, kto znajduje, bada i rozwija przełomowe, rozwiązania dla rosnących napięć między demografią, konsumpcyjnym stylem życia i zrównoważonym rozwojem.
  • Przywódca polityczny lub decydent, który przyczynia się do stworzenia ram regulacyjnych i bodźców potrzebnych do wprowadzenia na szerszą skalę rozważań związanych z zapobieganiu zagrożeniom.

W Zeronautach opisano potencjalne powiązania krzyżowe między firmowym planem Total Quality Management (TQM) i planem zrównoważonego rozwoju. Zwrócono uwagę na pięć różnych obszarów, gdzie myślenie o ZERZE ma już znaczące praktyczne skutki związane z kontrolną ludności, kontrolą nad pandemiami, walkę z ubóstwem, zanieczyszczeniem środowiska i rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia. Zerowanie pokazane jest również z punktu widzenia pięciu różnych poziomów: obywatela, miasta, korporacji, kraju, a ostatecznie naszej cywilizacji.

Dla organizacji podejmujących wyzwanie ZERO, zadaniem nie jest proste rozciąganie swoich horyzontów i celów, ale odkrywać to co jest możliwe. W sytuacji kryzysu istnieje pokusa, by się ograniczać. Tymczasem organizacje podejmujące wyzwanie powinny pójść szerzej (kiedy pokusą jest zawężanie), wejść głębiej (gdy umysł każe spłycać), mierzyć wyżej (gdy wszystko wskazuje na to, że powinniśmy obniżać standardy i cele) i inwestować dłużej (gdy istnieją naciski na szybką realizację zysków).

Książka to nie tylko teoria. Volans już współpracuje z firmami, które chcą dążyć do zera. Jest wśród nich szereg marek sportowych (Adidas, Nike, Puma), które zmierzają w kierunku zera zrzutów stosowania niebezpiecznych substancji chemicznych w Chinach do 2020 r. Także inne firmy (Unilever czy Nestle) podążają już tą ścieżką. Wyzwaniem będzie przekonanie Zarządów korporacji do zakładania celów zmierzających do ZERA.

Jak dążyć do ZERA?

Pierwszą rzeczą dla liderów będzie zwracać uwagę na to, co dzieje się w przestrzeni ZERO. W książce jest przykładowy opis badania jak osiągnąć cele ZERO, w umowach publiczno-prywatnych. Druga sprawa to ściągnąć wiodących  Zeronautów do  zaangażowania najwyższego kierownictwa. Należy próbować wykonać eksperymenty z Zeronautą, aby przetestować szanse powodzenia podejścia całej organizacji. Jeśli pierwszy eksperyment się nie powiedzie, należy być kreatywnym, myśleć jak Edison. Trzecią rzeczą jest wypracowanie planów, gdzie cele oparte na zerze mogą być przydatne w krótkim czasie, a następnie przyjrzeć się, jak inni rozwiązują wyzwania. I po czwarte, należy uznać, że jest to długoterminowa gra. Ma być wbudowana do kultury organizacyjnej. Pałeczka ma być przekazywana z CEO do CEO, CFO do CFO i tak dalej. Należy do niej włączyć akcjonariuszy, inwestorów i analityków finansowych. To nigdy nie jest łatwe, ale to jedyny sposób, aby osiągnąć rodzaj i skalę zmian, które są potrzebne.

źródło: WBCSD: Transformation  in the turbulent teensPatrząc na pozycję Elkingtona w światowym zrównoważonym rozwoju można się spodziewać, że koncepcja ZERA i Zeronautów będzie zyskiwać na znaczeniu i zmieniać podejście, przede wszytkim dużych korporacji do CSR. Wydaje się także, że książka nie ukazuje się przez przypadek przed samym szczytem w Rio +20. Na pewno głos Elkingtona będzie jednym z bardziej słuchanych podczas omawiania sposobów na odnowienie kapitalizmu.

Myślę, że już czas na rozglądanie wokół nas się za Zeronautami

Marek Gnap

Ostatnio zmienianyśroda, 16 maj 2012 17:26

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.