greenbiznes.pl, wykorzystuje pliki cookies, m.in. w celach statystycznych, reklamowych i dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia służące do obsługi cookies w przeglądarce internetowej. Jeśli kontynuujesz przeglądanie naszych stron bez zmian tych ustawień, przyjmujemy, że wyrażasz zgodę na użycie tych plików.By dowiedziec sie wiecej o naszej polityce, mozesz sprawdzic nasz regulamin.

Triple Bottom Line = CSR

Z niejakim zdumieniem w ostatnim czasie odkryłem, że praktycy CSR nie wiedzą czym jest The Triple Bottom Line (TBL) zwany także 3P czy People, Planet, Profit. Szczególnie, że na podstawie tej idei powstał najpopularniejszy, najpowszechniej stosowany także w Polsce, system raportowania: GR. Co w praktyce oznacza, że firmy raportujące powinny działać zgodnie z tą zasadą…

Pojęcie  "the triple bottom line" po raz pierwszy zostało użyte w 1994 roku przez Johna Elkingtona w artykule California Management Review (później rozszerzone i dokładnie wyjaśnione w 1998 r. w książce pt. Cannibals with Forks: the Triple Bottom Line of 21st Century Business). Elkington argumentował, że globalizacja i zwiększona konsumpcja przynosi nowe wyzwania (szanse, ale również zagrożenia) dla firm, i by funkcjonować i się rozwijać powinny one zmienić sposób prowadzenia biznesu. Firmy powinny zacząć przygotowywać trzy różne (i całkiem oddzielne) tzw. bottom lines. Jedną z nich jest tradycyjna miara zysku firmy -"bottom line". Drugą są ludzie – stopień odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstwa w całej swojej działalności. Trzecia to "Planeta", czyli stopień odpowiedzialności środowiskowej.

TBL, składa się z trzech P: Pepole, Planet, Profit (zysku, ludzi i planety). Ma on na celu mierzenie finansowej, społecznej i ekologicznej wydajności korporacji przez pewien okres czasu. Oznacza to rozszerzenie tradycyjnych ram sprawozdawczości i wzięcie pod uwagę czynniki środowiskowe i społeczne w takim samym stopniu jak wyniki finansowe. Tylko firma, która bierze pod uwagę TBL uwzględnienia pełny koszt prowadzenia działalności gospodarczej.

W pewnym sensie TBL jest szczególnym przejawem Balanced Scorecard. Za nim leży ta sama podstawowa zasada: to, co można zmierzyć jest tym co masz, ponieważ jest wysoce prawdopodobne, że na to co można zmierzyć zwrócisz uwagę. Tylko wtedy, gdy firmy będą mierzyć ich wpływ społeczny i środowiskowy będziemy mieli społecznie i ekologicznie odpowiedzialne organizacje.

Idea zakłada, że „licencja” na prowadzenie działalności w społeczeństwie pochodzi nie tylko od usatysfakcjonowanych rosnącymi zyskami akcjonariuszy (tradycyjny bottom line), lecz także jest udzielana poprzez z poprawę wydajności ekologicznej i społecznej firmy. Zakłada przede wszystkim odpowiedzialność firmy przed interesariuszami, a następnie przed akcjonariuszami. W tym przypadku, interesariusze to każdy, kto jest pod  bezpośrednim lub pośrednim wpływem działań firmy. Według teorii interesariuszy, podmiot gospodarczy powinien być narzędziem koordynacji interesów zainteresowanych stron, a nie jedynie maszyną przynoszącą zyski akcjonariuszom (właścicielom).3P w praktyce (źródło: prsupport.pl)

W tym przypadku Interesariuszami są "ludzie, planeta i zysk".

"Ludzie" (kapitał ludzki) odnosi się do sprawiedliwych i korzystnych praktyk biznesowych wobec pracowników, społeczności i regionu, w którym firma prowadzi swoją działalność. Firma tworzy strukturę społeczną, w której dobro firmy, pracy i interesy udziałowców są współzależne.
Przedsiębiorstwo działające zgodnie z TBL stara się współpracować z wieloma grupami, nie wykorzystując lub zagrażając żadnej z nich, redystrybuując część zysku ze sprzedaży wyrobów gotowych z powrotem do producenta surowców (np. poprzez umożliwienie rolnikowi udział w szkoleniach podnoszących jego wiedzę z praktyki rolniczej). Firmy nie wykorzystują pracy dzieci i monitorują czy nie robią tego poddostawcy, płacą uczciwe pensje swoim pracownikom, dbają o bezpieczeństwo środowiska pracy, przestrzeganie dopuszczalnego czasu pracy i w żaden inny sposób nie wykorzystują wspólnoty lub siły roboczej. Zazwyczaj starają się także "oddać", podejmując i wspierając działania na rzecz wzmocnienia i rozwoju swojej społeczności, w takich sprawach jak opieka zdrowotna i edukacja. Pomiar ilościowy tego czynnika jest stosunkowo problematyczny i często subiektywny. Global Reporting Initiative (GRI) opracowała wspólne wytyczne umożliwiające firmom i organizacjom pozarządowym porównywalnie sprawozdania na temat społecznych skutków działalności gospodarczej.

"Planeta" (naturalny kapitał) odnosi się do zrównoważonych praktyk ochrony środowiska. Firma działająca zgodnie z TBL stara się zachować środowisko naturalne, ograniczyć swój wpływ lub co najmniej nie szkodzić. Zmniejszenie wpływu na środowisko, jest realizowane między innymi, poprzez staranne zarządzanie zużyciem energii i zasobów nieodnawialnych, zmniejszenie ilości odpadów produkcyjnych, a także ograniczenie toksycznych odpadów. W firmach produkcyjnych najważniejsze jest pojecie Cradle to Grave (Od kołyski aż do  grobu), które zwykle oznacza przeprowadzenie ocenę cyklu życia produktów określający cały koszt środowiskowy. Firmy na przykład nie wytwarzają szkodliwych lub destrukcyjnych produktów, takich jak broń, toksyczne chemikalia lub akumulatorów zawierających niebezpieczne metale ciężkie. Obecnie koszty unieszkodliwiania produktów nie podlegających degradacji lub toksycznych są finansowane przez rządy (samorządy), a środowiskowe ponoszą mieszkańcy stref w pobliżu składowiska. Zgodnie z ideą TBL przedsiębiorstwo produkujące i sprzedające produkt, który tworzy problem odpadów powinno być piętnowane przez społeczeństwo. Bardziej sprawiedliwie jest poniesienie przez producenta części kosztów ostatecznego unieszkodliwienia produktu.

Stosując zasady TBL firmy unikają praktyk ekologicznie destrukcyjnych, takich jak przełowienie lub zagrażające wyczerpaniem zasobów. Odpowiedzialność środowiskowa jest opłacalna dla biznesu w dłuższej perspektywie.

Generalnie, raportowanie odpowiedzialności środowiskowej jest lepiej sprecyzowane, niż dla odpowiedzialności społecznej. Istnieje duża liczba szanowanych instytutów i rejestrów, które standaryzują wskaźniki. W ostatnim czasie GRI podjął wysiłki w celu ujednolicenia pomiaru.


"Profit" (kapitał pieniężny). W pierwotnej koncepcji, w ramach zrównoważonego rozwoju, aspekt "zysku" musi być postrzegany jako korzyści gospodarcze, z którego korzysta także społeczeństwo. Jest to trwały wpływ na gospodarkę jaki wywiera organizacja w swoim otoczeniu gospodarczym. Jest często mylony jako ograniczony do wewnętrznego zysku osiągniętego przez firmę lub organizację, dlatego podejście TBL nie może być interpretowane jako tradycyjna rachunkowość przedsiębiorstw powiększona o wpływ społeczny i środowiskowy. W TBL na końcu oczywiście musi pojawić się zysk, a nie chodzi tutaj o zarabianie za wszelką cenę. Wypracowany zysk powinien brać pod uwagę i być zgodny z dwoma pozostałymi zasadami: ludzie i planeta. Koncepcja jest istotna, ponieważ nie chodzi tylko o komercję. Jest ciągłym procesem, który pozwala firmie prowadzić bardziej zrównoważony i ekologiczny biznes. Pozwala współtworzyć wspólnotę, pokazuje, że firma nie pracuje tylko dla zysku, ale także dla członków tej wspólnoty. W sumie, bez ludzi i planety, nie byłoby zysku.

Krytycy pojęcia zwracają uwagę na brak uniwersalnej, standardowej metody obliczania Najbardziej popularny na świecie  standard raportowania zrównoważonego rozwoju w oparciu o TBL, został opracowany w ciągu ostatniej dekady przez The Global Reporting Initiative (GRI). Te ramy sprawozdawczości umożliwiają wszystkim firmom i organizacjom pomiar i raportowanie wydajności ich odpowiedzialności społecznej, środowiskowej i ekonomicznej. Triple Bottom Line stał się na tyle atrakcyjny, że próbuje się go zaadoptować także do wspólnot lokalnych. W 2007 roku ONZ oraz International Council for Local Environmental Initiatives (ICLEI) przyjęła ideę jako standard dla rachunkowości wspólnotowych. Rachunkowość uwzględniająca czynniki społeczne i środowiskowe ma doprowadzić do bardziej zrównoważonego rozwoju obszarów komunalnych.

W ostatniej dekadzie idea Triple Bottom Line  zyskała popularność, ale nie jest powszechnie akceptowana. Jednym z głównych powodów jest fakt, że poszukiwanie konsensusu przy opracowywaniu standaryzacji i zasad zajęło wiele lat. Niewątpliwie popularność tego typu raportowania wzrosłaby po akceptacji wpracowanych sposobów pomiaru  przez organizacje takie jak Międzynarodową Radę Standardów Rachunkowości (RMSR). Ale kiedy to się stanie (i czy w ogóle) na razie nie wie nikt.

Marek Gnap

Ostatnio zmienianywtorek, 19 czerwiec 2012 11:53

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.